ନେପାଳ ହିମବାହ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ: ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧୨୫୨, ୪୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ନିଖୋଜ
ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମାନ୍ତରେ ଗ୍ଲେସିୟର ଧସିବା ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାରେ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ୧,୨୫୨ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପ୍ରାୟ ୪,୨୧୬ ଜଣ ନିଖୋଜ ଥିବାବେଳେ ୧୧,୯୯୩ ଜଣ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛନ୍ତି। ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପର ଟନେଲ୍ରେ ଫସିଥିବା ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିଛି। ଭାରତର ବିହାର ଓ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ସୀମାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବକୁ ନେଇ ସତର୍କତା ବଢ଼ାଯାଇଛି।
ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ଲେସିୟର ଧସିବା ପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଚାଲିଛି। ନେପାଳ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଆଜିର ଅପଡେଟ୍ ଅନୁସାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧,୨୫୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି। ପ୍ରାୟ ୪,୨୧୬ ଜଣ ଏବେ ବି ନିଖୋଜ ଥିବାବେଳେ ୧୧,୯୯୩ ଜଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ୨୬ ଅଗଷ୍ଟରେ ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମାନ୍ତ ନିକଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ଲେସିୟର ଓ ତାହା ତଳେ ଥିବା ଭୂସ୍ତରର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଧସିପଡ଼ିବା ପରେ ଲେଣ୍ଡେ ଖୋଲା ଓ ଭୋଟେକୋଶୀ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରାଥମିକ ଆକଳନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପ୍ରବଳ ଜଳ, ବରଫ, ପଥର ଓ କାଦୁଅ ତଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମାଡ଼ି ଆସି ରାସ୍ତା, ସେତୁ, ଘରବାଡ଼ି ଓ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛି।
ବିଶେଷକରି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପର ଟନେଲ୍ରେ ଶତାଧିକ ଲୋକ ଫସିଥିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ପ୍ରାୟ ୯୦୦ ଜଣ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଅଭିଯାନ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ, ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିବା ରାସ୍ତା ଓ ବ୍ୟାପକ କାଦୁଅ-ପଥର ଯୋଗୁଁ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ନିଖୋଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ଅପଡେଟ୍ ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ ୫୯୦ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ଏବେ ବି ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ଏଥିରେ କୈଳାସ-ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି। ନିଖୋଜ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରିଚୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ନେପାଳ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଦୂତାବାସ ସହ ସମନ୍ୱୟ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ଏପଟେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନେପାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି। ବନ୍ୟାଜଳ ନେପାଳରୁ ଟ୍ରିଶୁଳୀ-ନାରାୟଣୀ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଭାରତର ଗଣ୍ଡକ ନଦୀକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା ପରେ ବିହାର ଓ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସତର୍କତା ବଢ଼ାଯାଇଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ମଧ୍ୟ ବିହାର ଓ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶକୁ ସତର୍କ ରହିବା ସହ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଓ NDRFକୁ ହାଇଆଲର୍ଟରେ ରଖିଥିଲା। ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ନେପାଳର ଉଦ୍ଧାର ଓ ରିଲିଫ୍ ଅଭିଯାନରେ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗ ଜାରି ରହିଛି। ଭାରତ ସମେତ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ଟିମ୍ଗୁଡ଼ିକ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିକଟରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହାୟତା କରୁଛନ୍ତି। ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୧,୯୯୩ ଜଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ଲେସିୟର ଅସ୍ଥିରତା ଓ ଏଭଳି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ବଢ଼ୁଥିବା ବିପଦ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ୱାର୍ମିଂ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜଳବାୟୁ ଏଭଳି ଘଟଣାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ାଇପାରେ ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ନେଇ ତଦନ୍ତ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆକଳନ ଜାରି ରହିଛି। ନେପାଳରେ ଏବେ ଉଦ୍ଧାର ସହ ରିଲିଫ୍, ପୁନର୍ବାସ ଓ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ବ୍ୟାପକ ଧ୍ୱଂସ ଯୋଗୁଁ ହଜାର ହଜାର ପରିବାର ଘରହୀନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେବ।