ଓଜନ କମୁନି କି? ଖାଦ୍ୟ ସହ ଏହି ୩ଟି ଅଭ୍ୟାସ ଉପରେ ଦିଅନ୍ତୁ ଫୋକସ୍
ଖାଦ୍ୟ ସହ ହାଇଡ୍ରେସନ୍, ନିଦ ଓ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ; ଜାଣନ୍ତୁ ଓଜନ କମାଇବାର ‘୪ ମନ୍ତ୍ର’।
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭଲ ଖାଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ଓଜନ ବଢ଼ୁଛି କି? ଓଜନ ବଢ଼ିଲେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ପ୍ରଥମେ ଖାଦ୍ୟକୁ ଦାୟୀ କରନ୍ତି। ଅଧିକ କ୍ୟାଲୋରୀ ଖାଇବା, ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମର ଅଭାବକୁ ଓଜନ ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଭାବେ ଧରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଓଜନ ପରିଚାଳନା କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ପିଇବା, ଭଲ ନିଦ ଏବଂ ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ ଗତିବିଧି ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନ୍ୟୁଟ୍ରିସନିଷ୍ଟ (Nutritionist) ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଖାଦ୍ୟ, ହାଇଡ୍ରେସନ୍, ନିଦ ଏବଂ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଏହି ଚାରିଟି ହେଉଛି ଓଜନ ପରିଚାଳନାର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର।
୧. ଖାଦ୍ୟ: ଶରୀର ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ୟାଲୋରୀ ନିୟମିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଶରୀରରେ ଚର୍ବି ବଢ଼ିପାରେ। ବିଶେଷକରି ଅଧିକ କ୍ୟାଲୋରୀ ଥିବା ପ୍ରୋସେସ୍ଡ ଓ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ଖାଇଲେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ। ତେବେ ଓଜନ ପରିଚାଳନାର ଅର୍ଥ କେବଳ କମ୍ ଖାଇବା ନୁହେଁ। ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ଉପଯୁକ୍ତ ପରିମାଣ ଏବଂ ନିୟମିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏଥିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
୨. ହାଇଡ୍ରେସନ୍: ଶରୀରରେ ପାଣିର ଅଭାବ ହେଲେ ବେଳେବେଳେ ଏହାକୁ ଭୋକ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରାଯାଇପାରେ। ଡିହାଇଡ୍ରେସନ୍ ଶରୀରର ଶକ୍ତିସ୍ତରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ପିଇବା ଶରୀରର ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହ ତୃଷାକୁ ଭୋକ ବୋଲି ଭୁଲ ବୁଝିବାରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରେ। ତେବେ କେବଳ ଅଧିକ ପାଣି ପିଇଲେ ଓଜନ କମିଯିବ ଏପରି ଧାରଣା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
୩. ନିଦ: ଓଜନ ବଢ଼ିବାର ଏକ ଅଣଦେଖା କାରଣ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ନହେବା, ଏହା ମଧ୍ୟ ଓଜନ ପରିଚାଳନାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଖରାପ କିମ୍ବା ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ଭୋକ ଓ ପେଟ ଭରିବା ସହ ଜଡ଼ିତ ହର୍ମୋନ୍ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଅଧିକ ଖାଇବାର ଇଚ୍ଛା ବଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମ କିମ୍ବା ଶାରୀରିକ ଗତିବିଧି ପାଇଁ ଉତ୍ସାହ କମିପାରେ। ତେଣୁ ନିୟମିତ ନିଦ ଓଜନ ପରିଚାଳନାରେ ଏକ ଅଣଦେଖା ଦିଗ ହୋଇପାରେ।
୪. ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ: ଶରୀର କିପରି ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରୁଛି, ମାଂସପେଶୀକୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖୁଛି ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କିପରି ରହୁଛି—ଏଥିରେ ଶାରୀରିକ ଗତିବିଧିର ଭୂମିକା ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଜିମ୍ରେ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିଛି ସମୟ ବ୍ୟାୟାମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଦିନର ବାକି ସମୟ ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବସି ରହନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ମୋଟ ଦୈନିକ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କମିପାରେ।
ଭଲ ଖାଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ଓଜନ ବଢ଼ୁଛି କି?
ଯଦି ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଓଜନ ଲଗାତାର ବଢ଼ୁଛି, ତେବେ କେବଳ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଦୋଷ ଦେବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ନିଦର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ସମୟ, ଚାପ, ପାଣି ପିଇବାର ଅଭ୍ୟାସ, ଦୈନିକ ଗତିବିଧି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟର ପରିମାଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯଦି ଓଜନ ବୃଦ୍ଧିର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ କାରଣ ନଥାଏ କିମ୍ବା ଏହା ଲଗାତାର ହେଉଥାଏ, ତେବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଭଲ। ଥାଇରଏଡ୍ ସମସ୍ୟା, କିଛି ଔଷଧ, ହର୍ମୋନ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମେଟାବଲିକ୍ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଓଜନ ବଢ଼ିବାର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଓଜନ ପରିଚାଳନା କେବଳ କମ୍ ଖାଇବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ନିଦ, ଶାରୀରିକ ଗତିବିଧି ଓ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏସବୁର ସନ୍ତୁଳନ ହିଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ଓଜନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।